“шахмат ойын ережесі”
ОҚО. Ордабасы ауданы
«Ынтымақ» жалпы орта мектебі
Дене шынықтыру пәні мұғалімі
Карабаев Жанибек Архабаевич
Өтілетін сыныбы: 3 «Е»
Өтілетін мерзімі:19.12.2021 ж.
С А Б А Қ Т Ы Ң Ж О С П А Р Ы
І. Сабақтың тақырыбы: Шахмат ойын ережесі.
ІІ. Сабақтың мақсаты:
А) Білімділік: өнер,ғылым,спорт-бұлардың бәрі байланыса келіп, ақыл-ой дарындылықтың формасына айналатынын оқушыларға түсіндіру.
Б) Тәрбиелік: оқушыларды шахматта ойнаушының ерік-жігері, қиялы ұстамдылыққа тәрбиелеу.
В) Дамытушылық: оқушыларды шахмат ойнауда жан-жақты үйлесімді ойлауды дамыту.
ІІІ. Сабақ өтетін орын: Мектеп сыныбында.
IV. Сабақтың көрнекілігі: шахмат тақтасы.
Сабақтың барысы мен мазмұны:
Сабақтың мазмұны | Өтілетін уақыт | Сабақ барысында | |
Дайындық бөлімі | І.Оқушылармен сәлемдесу, журнал бойынша тексеру Жаңа сабақтың мақсатын түсіндіру. Жалпы дамыту жаттығуларын жасату. 1-4рет басты оң жаққа айналдыру 5-8 рет сол жаққа айландыру. Қолды иықтың үстіне қойып 1-4 алға қарай,5-8 артқа қарай айналдыру. 4.Екі қолды айналдыру.1-4 алға қарай,5-8 артқа қарай Б.Қ. тұрыс орташа. а) Екі қолды алдыға созып тұру 1-4 рет. ә) Бундарды ішкі жағына қарай айналдыру 5-8. Дәл солай сыртқа қарай айналдыру. 5.Тұрыс екі аяқты алшақ қойып алдыға қарай еңкейіп 2 қолды жанға жазу. а) Дәл осылай оңға қарай. 6. Тұрысы орташа. Қолды алға созып 20-25 рет отырып тұру. 7. Тұрысы орташа. Қолды жоғары созып 5-8 рет бір орында биіктікке секіру. | 15 мин | Сабақты уақтылы бастау, тексеру кезінде сөйлеспеу. Жаттығуларды дұрыс орындауды қадағалау. Бұйрықты орындау. Шынтақтарды бүкпеу. Қолды түзу ұстау. Тізені бүкпеу. Жерден дұрыс көтерілу. |
Негізгі бөлім | ІІ. Оқушыларға жаңа сабақтың мақсатын, мазмұнын, ережесін түсіндіру. Жаңа сабақ. Шахмат ойын ережесі. Шахмат ойынының арнаулы тақтасы бар. Ережесі. Ережесі өте қарапайым. Шахматқа тек екі ойыншы қатысады. Содан шахмат екі ойыншы арасында шахмат тақтасында ойнатылады. Ойын басталмай тұрып екі қарсыласқа өз иеліктеріне әрқайсысына қарама-қарсы түстес он алты ақ немесе қара тас бөлініп беріледі. Тастарды жеке жіктеп қарастыратын болсақ: бір патша (♔), бір уәзір (♛), екі тура (♖,♜), екі піл (♗,♝), екі ат (♘, ♞) және сегіз пешка (♙,♟). Ойынның басты мақсаты қарсыласының тастарын шақ келтірмей, патшаға мат қою. Ойын басталғанда король қанатындағы ат пен пілді тез жылжыта отырып, қысқа рокировка жасаған жөн, ол корольдің қауіпсіз жерге орналасуын және тұраның (ладья) ойынға тез шығуын қамтамасыз етеді. Ұтылып қалам-ау деп жүрексініп, ойындағы белгілеген жүрістен ешқашанда бас тартпау керек. Егер сол жүрісті мығым жүріс деп шешімге келген жағдайда қалайда жүру керек. Дебютте пешкалармен а3, а7, һ7 сияқты дәрменсіз жүрістер жасамаған дұрыс. Әрбір жүріс өзінің қимылына қарай фигураны мақсатпен жылжытатын немесе линия ашатын (тігінен, көлденеңінен және диагональ) жүріс болуы тиіс. Ойын барысында амалсыз жағдайда болмаса, бір фигурамен мақсатсыз бірнеше жүріс жасауға болмайды. Ол позицияның дамуына кедергі келтіреді. Ферзь барлық фигуралардың жүрісін жүре алады.
Король тақта үстінде кез-келген бағытта бір ғана шаршыға жүре алады.
Слон диогональ бойынша жүреді
Конь жолында тұрған кез-келген фигураның үстінен секіріп өте алады. Г әрпі бейнесінде жүреді.
Ладья горизонталь және вертикаль жолдармен тіке жүре алады.
ПЕШКА тұрған орнынан ілгері қарай бір ғана шаршы жүре алады. Бірінші жүрісте екі шаршы жүре алады. Терминдермен жұмыс
Шахмат кезеңдері: Дебют – (французша «басталу» деген сөз)- шахмат партиясының бастапқы кезеңі.Ол 10-15 жүрістен кейін аяқталады., нәтижесінде пешкалар мен фигуралар шайқасқа түсуге дайын жауынгерлік сапта тұрады. Миттельшпиль – (немісше Mittel -ортасы, Spiel -ойын ) ойынның ортасы, әдетте басты оқиғалар жүреді. Эндшпиль – (немісше Endspiel – ойынның соңы) партияның қорытынды сатысының аяқталуы. Жаттығу ойындары: Шахмат ойнау арқылы оқушылардың ой қабілетін арттыру. Екі немесе үш жүрісте мат қылу, алмастыру жүрісі, пат қылу жаттығулары.Ойынды қызықты өткізу. Екі жақты ойын.Жаттығуларды дамыту және жетілдіру.т.б. | 25 мин | Оқушыларға шахмат жайында түсіндіру
Оқушыларға шахмат ережелерін түсіндіру Оқушыларға шахмат ережелерін түсіндіру Оқушыларға шахмат фигураларының жүрістерін түсіндіру Оқушыларға шахмат фигураларының жүрістерін түсіндіру Оқушыларға терминдермен таныстыру Шахмат кезеңдерін үйрету Оқушылардың дұрыс ойнауын қадағалау |
Қорытынды бөлім | ІІІ. Оқушыларға кеткен қателіктерін түсіндіру. Сабақты қорытындылау, үйге тапсырма беру. Сабаққа жақсы, ынталы қатысқан оқушыларға баға қою. Оқушылармен қоштасу. | 5 мин | Сабақтан кешікпей келуді оқушыларға ескерту. Белсене қатысқан оқушыларды атап өту, бағалау. |
Сертификат алу
Сіздерге көп РАХМЕТ! Бұндай сайттың бар болғаны мұғалімдерге өте қажет: пікір алмасып, тәжірибе бөліскенге не жетсін. Бірін-бірі танымаса да көріп-білісіп жатпаса да қаншама адамды байланыстырып тұрған сайтқа қалай риза болмайсың?
Дегенмен, бір ойланатын жағдай – неге сертификат ақшаға беріледі екен? Түсінемін, ол сайтқа финанстық қолдау. Ресейлік сайттар қолма-қол береді ғой сертификатты.
Аттестация өтетін мұғалімдер Ресей халықаралық сайттардан сертификатын өткізсе, оны керек қылып жатқан ешкім жоқ, отандық қайда дейді. Әрине, олардікі де дұрыс. Отандық ақша тұратынын қайсі бір айта бересің? Осы жағын ойластырсаңыздар деген ұсыныс айтқым келеді. Мұғалімдер де менің еңбегім біреуге болмаса біреуге көмек қой деп жібереді ғой жұмысын. Әсіресе жастарға. Мен де ССП, КСП жіберіп отырмын. Оны құрастыру оңай емес екеніне көзім жетіп, басқаларға көмек болсын деп отырмын. Рахмет.
Кеше де осындай әңгіме болды.
Сәлеммен, Иманбекова Ғалия Тұрғанбекқызы, Балқаш қ.
Сертификат алу тегін тәрбиешілерге | my-sertif.ru – конкурстар
Жалобная книга
Сертификаты за публикацию | білім беру қызметкерлеріне арналған республикалық сайт
Сәлеметсіз бе, құрметті ұстаз және оқушы!
Сайттан сіз мақала, сабақ жоспары, жеке шығарма, авторлық бағдарлама т.б. материал жариялап, серификат алуыңызға болады.
Сертификат алу үшін материалыңызды жариялауыңыз қажет. Бұл материалыңыз басқа жерде жарияланбаған болу тиіс, кері жағдайда материалыңыз жарамсыз болады.
Біздің сайтқа өздеріңіздің материалдарыңызды тегін орналастыруларыңызға болады.
ZHARAR ақпараттық-танымдық порталында мақала, материал жариялағаныңызды растайтын сертификат. Әр сертификатта сілтемесі болады және сайттың базасында сақталады, құзырлы органдар сертификатты сол сілтеме арқылы тексере алады. Сертификат алу үшін ұстаз немесе оқушы міндетті түрде 1 немесе бірнеше сапалы материалын (мақала, авторлық бағдарлама, ашық сабақ, тәрбие сағаты, баяндама, сценарий, шығарма т.б.) толық күйінде жариялауы қажет.
Сертификатта қандай мәліметтер көрсетіледі:
Сіздің аты-жөніңіз, cайттың аты, авторлық құқықты дәлелдейтін сілтеме, материалдың толық тақырыбы және берілген уақыты.
Тіркелу
Сайтымызға материал жариялап, сертификат алу үшін алдымен тілкеліңіз (регистрация немесе кез келген әлеуметтік желі арқылы).
Жариялау барысыСайттың материал жариялау бетіне кіргеннен кейін, сізге арналған форма ашылады.
- Сайтқа материал қосу үшін тақырып (заголовок), “краткое описания және полное описания” деген жерге қысқа және толық нұсқасын толтырасыз.
- Материалды архивке салып, астында “загрузить файл” деген жерге жүктеңіз.
- “Данные на сертификат” деген жерге толық аты-жөніңізді, қала және мектеп атын жазыңыз.
- Барлық форманы толықтай толтырған соң қосу (отправить) батырмасын басыңыз.
Ілмектер (Теги)Материалдағы белгілі бір ілмекті түрткенде сайттағы сол сөзге қатысы бар деп белгілеген материалдың бәрі шығады. Сондықтан 5-10 ілмекті барынша қысқа және материалға қатысты етіп жазуға тырысыңыз.
ҚайталамаңызБір жерде бұрын жарияланған нәрсені көшіріп әкелуге құмартпаңыз. Сайт ішінен міндетті түрде іздеп көріңіз. Сол ақпарат бұрын да жазылған болуы мүмкін.
Жақын арада сіздің материалыңыз сайтымызда жарияланып, сізге электрондық поштаңызға 3 күн ішінде электронды сертификат жіберіледі. Сәттілік!!!
Сертификат алғандар тізімі ✏️
Кейінірек оқу үшін сақтап қойыңыз:
Қарап көріңіз 👇
Тегін сертификат пен грамота алу!
Құрметті ұстаздар қауымы, сіздерге айтар жағымды жаңалығымыз бар!
Біздің сайт ұстаздарға қызмет көрсететін болғандықтан, сайттың жаңа материалдармен толығып отыруын қамтамасыз ету мақсатында үздік жұмыстарға сертификат пен грамотаны тегін беруді жөн санап отырмыз.
Сіз біздің сайтқа өз жұмысыңызды жариялап сертификат пен грамотаны тегін алуыңызға болады.
Ол үшін материалды (сабақ жоспары, презентация, баяндама, реферат, эссе т. б.) сайтқа кіріп енгізіңіз немесе мына эл. поштаға жолдаңыз: kum2021@yandex. ru
Сертификат пен грамота ең көп қаралған жұмыстарға тегін беріледі. Жұмыс енгізілген күннен бастап 1 ай ішінде жұмыстарға тексеру жүргізіледі, ең көп қаралған жұмыстарды марапаттап отыратын боламыз.